Welkom op de vernieuwde KNRB-website. We blijven verbeteren. Mis je iets of heb je feedback? → Laat het ons weten
Een poster die het gesprek over veilig gedrag op gang brengt, een systeem dat automatisch alarm moet slaan wanneer een skiffeur omslaat en GPS-trackers waarmee een compleet wedstrijdveld zichtbaar wordt. De winnaars van de eerste KNRB Innovatieprijs laten zien dat vernieuwing in de roeisport vele vormen kan aannemen. De uitreiking van de allereerste Innovatieprijs vond plaats tijdens het Staatsloterij WK Roeien op de Bosbaan. Uit 35 inzendingen koos de jury drie winnaars, verdeeld over de categorieën gerealiseerde innovaties, nieuwe ideeën en bestaande producten. Het centrale thema van deze eerste editie was fysieke veiligheid.
De inzendingen werden beoordeeld door een vijfkoppige jury: KNRB-voorzitter Seada van den Herik, TeamNL roeister Ymkje Clevering, Harry van Dorenmalen van Sportinnovator, Petra Lugtenburg, directeur-generaal Luchtvaart en Maritieme Zaken bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, en Sabyne van Mourik, manager Business Development bij Kiwa. Pieter Paul van Oerle, oprichter van nlmtd, en Eric Mink, Commissaris roei-infrastructuur bij de KNRB, waren daarnaast als initiatiefnemers nauw betrokken bij het project.
“Als bond zien en horen we veel goede oplossingen, maar die zijn vaak slechts bij een kleine groep bekend”, vertelde Seada van den Herik bij de opening. Precies daar wil de Innovatieprijs verandering in brengen: slimme ideeën zichtbaar maken, verspreiden en verder helpen.
In de categorie gerealiseerde innovaties ging de prijs naar roeivereniging Het Spaarne uit Heemstede. Willem-Jan van der Hoeven verstuurde namens Het Spaarne de inzending genaamd ‘Puntjes op de i – veiligheid begint bij gedrag’.
De inzendingen in deze categorie maakten één ding duidelijk: veiligheid draait niet alleen om materiaal en techniek. Veel verenigingen zoeken juist naar manieren om bewustwording en gedrag te verbeteren. De jury zag onder meer ideeën rond de dode hoek van binnenvaartschepen, incidentenregistratie, zichtbaarheid en praktische veiligheidshandboeken. ‘Puntjes op de i’ wist er volgens de jury uit te springen. Met aansprekende posters, communicatie via verschillende verenigingskanalen en ludieke acties houdt Het Spaarne veiligheid voortdurend onder de aandacht. De toon blijft daarbij bewust luchtig en positief.
“De posters spreken erg aan en zijn direct door andere verenigingen in te zetten”, lichtte juryvoorzitter Harry van Dorenmalen toe. “Het is een mooi concept dat snel te vertalen en op te schalen is.”
Juist die overdraagbaarheid gaf de doorslag. De aanpak vraagt geen grote investering of ingewikkelde technologie, maar helpt wel om veiligheid onderdeel te maken van de dagelijkse verenigingscultuur. Niet met nog meer regels, maar door leden regelmatig en op een herkenbare manier bij veilig gedrag stil te laten staan.
Vanwege de afwezigheid van Willem Jan van der Hoeven nam een ander lid van Het Spaarne de Innovatieprijs in ontvangst.
In de categorie nieuwe ideeën hadden de technische oplossingen duidelijk de overhand. De jury beoordeelde onder meer voorstellen voor bescherming bij omslaan, waarschuwingen voor scheepvaart, achteruitkijkcamera’s, warme kleding en verschillende soorten trackers.
Een winnaar kiezen bleek niet eenvoudig. Na de eerste jurering bleven twee kandidaten over, die hun idee nogmaals mochten toelichten. Uiteindelijk koos de jury voor de Skiff-Tracker van Dick Scholtus van KR&ZV Nautilus. Hij ontvangt € 2.000 om het concept verder uit te werken.
De Skiff-Tracker is bedoeld voor solo-roeiers. Het systeem moet herkennen wanneer een roeier of boot volledig te water raakt. Vervolgens wordt automatisch een alarm geactiveerd, wordt via een gekoppelde smartphone de locatie gedeeld en gaat blauwe ledverlichting branden. Zo moet de roeier of boot ook in het donker sneller te vinden zijn. “Zeer innovatief, zeer indrukwekkend en ook behoorlijk technisch”, vatte jurylid Petra Lugtenburg samen.
De kracht van het idee zit volgens de jury in de combinatie van automatische detectie, alarmering en zichtbaarheid. Een roeier hoeft het alarm niet zelf te activeren. Dat kan juist van grote waarde zijn wanneer iemand door koud water, letsel of bewusteloosheid niet meer in staat is om hulp in te schakelen.
De derde categorie draaide om producten die al op de markt zijn. Tot verrassing van de jury bleken verschillende veiligheidsoplossingen al beschikbaar zonder dat ze breed bekend waren binnen de roeiwereld. De inzendingen liepen uiteen van camera’s en hulpmiddelen om achteruit te kijken tot radarreflectoren, smartwatchmeldingen en GPS-systemen.
De winst ging naar Alvin Mangel met het platform Sportvolgen.nl. Het platform maakt roeiboten tijdens evenementen zichtbaar met behulp van GPS-trackers. Organisatoren kunnen live volgen waar de deelnemers zich bevinden, terwijl supporters op hun telefoon of op een groot scherm het wedstrijdverloop kunnen bekijken.
Het idee ontstond bij een roei-evenement op zee. Door onverwachte weersomstandigheden misten meer dan honderd van de circa 130 boten een keerpunt. Op dat moment ontbrak een centraal overzicht van de posities van de deelnemers. Het incident liep goed af, maar maakte duidelijk hoeveel verschil actuele locatie-informatie kan maken.
“Het mooie is dat deze oplossing schaalbaar en betaalbaar is en tegelijkertijd de veiligheid én de beleving vergroot”, aldus jurylid Sabyne van Mourik.
Wanneer een boot langere tijd stilligt of sterk van de route afwijkt, ziet de wedstrijdorganisatie dat in het systeem. Na afloop kan het wedstrijdverloop bovendien via een replayfunctie worden teruggekeken. Sportvolgen.nl werd ontwikkeld vanuit het sloeproeien, maar is ook inzetbaar bij coastal- en marathonroeien en andere lange roeitochten.
De drie winnaars benaderen veiligheid ieder vanuit een andere hoek. Het Spaarne laat zien wat positieve communicatie met het gedrag binnen een vereniging kan doen. De Skiff-Tracker richt zich op automatische hulp bij een noodsituatie. Sportvolgen.nl geeft organisatoren en publiek zicht op boten die anders letterlijk uit beeld verdwijnen.
Samen onderstrepen de winnaars de gedachte achter de Innovatieprijs: goede oplossingen verdienen een groter podium. Niet alleen als beloning voor de bedenkers, maar vooral zodat andere roeiers, verenigingen en organisatoren ervan kunnen leren. De komende maanden zetten we de drie winnaars daarom afzonderlijk in de schijnwerpers. Dan vertellen zij meer over de aanleiding, ontwikkeling en toekomst van hun innovatie.
