Uiterlijk 1 juli 2026 moeten de statuten van alle verenigingen in Nederland, dus ook roeiverenigingen, voldoen aan de regels van de Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen (WBTR). Statutaire bepalingen die hiermee in strijd zijn, zijn vanaf die datum niet meer geldig.
Voor roeiverenigingen is het dus essentieel om de statuten tijdig te (laten) controleren en waar nodig aan te passen.
De WBTR is op 1 juli 2021 in werking getreden en heeft als doel het bestuur en toezicht bij verenigingen en stichtingen te verbeteren. De wet vormt een landelijk kader dat misstanden zoals wanbestuur, belangenverstrengeling en onduidelijke stemverhoudingen moet voorkomen. Taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van bestuurders zijn helder vastgelegd.
De meeste statutaire bepalingen die in strijd zijn met de WBTR zijn al sinds 2021 ongeldig. Eén specifieke regeling heeft echter een overgangstermijn van vijf jaar, tot 1 juli 2026.
De WBTR bepaalt dat geen enkele bestuurder meer stemmen mag hebben dan de rest van het bestuur samen. Als jouw roeivereniging statuten heeft waarin één bestuurder wél zo’n meerderheidspositie heeft, moet dit uiterlijk 1 juli 2026 zijn aangepast. Het doel hiervan is te voorkomen dat één bestuurder alleen het beleid kan bepalen.
De WBTR schrijft voor dat statuten duidelijke en actuele bepalingen moeten bevatten over onder andere:
1. Tegenstrijdig belang
Een bestuurder met een persoonlijk of zakelijk belang dat botst met het belang van de vereniging mag niet meebeslissen over het betreffende onderwerp.
2. Belet en ontstentenis (uitval van het volledige bestuur)
Er moet een regeling zijn voor situaties waarin alle bestuurders tijdelijk of langdurig uitvallen, bijvoorbeeld bij ziekte of opstappen.
3. Benoeming en ontslag van bestuurders
De statuten moeten vastleggen hoe en door wie bestuurders kunnen worden benoemd of ontslagen.
4. Eventuele toezichthouders (bijvoorbeeld een raad van toezicht)
Als de vereniging toezichthoudende organen heeft, moeten de statuten hun rol, bevoegdheden en verantwoordelijkheden omschrijven.
5. Stemverhouding binnen het bestuur
Zoals boven beschreven: nooit meer stemmen voor één bestuurder dan alle anderen samen.
1. Controleer de huidige statuten
Ga als bestuur na of er bepalingen in de statuten staan die in strijd zijn met de WBTR. Is dat zo? Dan moet je actie ondernemen vóór 1 juli 2026.
2. Pas de statuten aan waar nodig
Kijk hierbij ook meteen naar andere bepalingen die mogelijk verouderd zijn. Een statutenwijziging kost tijd: je hebt o.a. een ALV-besluit en een notariële akte nodig.
3. Maak gebruik van modelstatuten
De KNRB biedt modelstatuten aan. Deze statuten voldoen aan de WBTR. Ze zijn gemaakt om roeiverenigingen te helpen met het opstellen en aanpassen van statuten.
4. Laat de statuten controleren door de KNRB en een jurist of notaris
Zo voorkom je risico’s en weet je zeker dat je statuten volledig voldoen aan de wet en aan de voorwaarden van het KNRB-lidmaatschap. Zorg dat dit tijdig gebeurt, zodat het nog door de ALV kan.
Een statutenwijziging vraagt voorbereiding, afstemming binnen het bestuur en een goedgekeurd ALV‑besluit. Zeker als de ALV van je vereniging alleen in het voorjaar plaatsvindt, is het verstandig om niet te wachten tot de deadline nadert.
